Riek ten Have van de drogisterij

Vertelt voor Silvolde 800

Bas Boerakker stuurde het volgende verhaal uit de Reklame-Wlschpost van 19 april 1988

Riek ten Have over Silvolde vroeger: Mijn familie en ik dwepen met Silvolde

 SILVOLDE - Riek ten Have werd in 1903 in Silvolde geboren. Ze heeft haar hele leven in Silvolde gewoond en doorgebracht. Haar woning bevindt zich nog altijd op de plek waar ze 85 jaar geleden werd geboren. 25 jaar geleden werd op de plaats van het ouderlijk huis nieuwbouw gepleegd. Nog altijd beheert de familie een drogisterij. De drogisterij werd door grootvader begonnen, gecombineerd met een schilderszaak. Riek ten Have is één van de 7 kinderen en momenteel nog de oudste in leven. Silvolde was in mijn jeugd een boerendorp. Iedereen had wel een koe of een geit en weilanden. Arbeiders die zich geen koe konden permitteren, hadden een geit. Vee was er vooral voor de zuivel. Voor de kinderen waren er twee lagere scholen: De Drie Linden en een school bij de zusters. Ik ging naar de school van de zusters. Na de lagere school ben ik een jaar naar de kostschool geweest. Ik wilde graag doorleren, en mijn vader stimuleerde dat, maar ik moest toch thuisblijven en helpen in de huishouding en de winkel, samen met m'n oudste zus. We hadden een groot gezin, dus alle hulp was nodig.
Als kinderen hoepelde, knikkerde, hinkelde je veel. Verder werd er veel gedaan aan steltenlopen en touwtjespringen. Als het heel koud werd, kwam ik niet naar buiten, want ik had snel last van oorpijn. Dan bleef ik binnen en leerde bijvoorbeeld pianospelen van m'n vader. Verder deed ik veel aan handwerken, vooral borduren. De familie was heel muzikaal. Mijn broers hebben nog les gehad van een leraar en vader was organist. Ik speelde met Bongers van de smid, Heiming van de bakker, Jaartsveld van de wegenbouwer en Koning van de kleermaker. Silvolde was in die dagen echt gezellig, iedereen kende elkaar. We maakten en praatje en hadden belangstelling voor elkaar. We woonden midden in het dorp en dan sprak je veel mensen. Nu spreek ik m'n oude vriendinnen nog wel eens. Dan hebben we elkaar veel te vertellen. Zoveel dat ik de stoel er altijd bij moest schuiven. Uitgaan deed Riek ook. Dan gingen we naar Anholt of Gendringen naar de kermis. Of naar Terborg. Je ging dan dansen, maar moest vroeg thuis zijn. Midden in de zomerdag om 23.00 uur! Maar ik durfde niet veel later thuis te komen. Ik ging vaak met m'n grote broers mee. Met de Silvoldse kermis mocht ik langer wegblijven, tot 24.00 uur. Dan luidde de kerkklok en ging iedereen naar huis. Dansles heb ik gehad bij Thé van Raaij. Dat was bij Derksen boven. Nu heet het café Meijer. Naar de Mei-markt in Silvolde gingen we niet zoveel. Vroeger hadden we de paardenkeuring, die druk bezocht werd, en na Koninginnedag, de Mei-markt. Dan was er markt tot in de Pr. Bernhardstraat. Een goederen- en veemarkt, met varkens en koeien.
Indrukwekkend was de komst van de auto naar Silvolde. Als 5-jarige maakte Riek ten Have haar eerste rit. Een kennis uit Emmerich had een soort jeep. Het ging om de vader van een meisje, dat ik kende van het internaat. Daarin zaten allemaal meisjes van de gegoede burgerij. Haar vader kwam met die jeep naar Silvolde en zij vroeg of ik mee wilde rijden. Dat wilde ik wel. Er was in Silvolde nog niemand met een auto. Ik was niet bang, wel trots. Het ging ook nog niet zo hard. In 1911 kregen we in Silvolde ook licht. De eerste die aangesloten werd was smid Wolters. Het water namen we uit de pomp. Wij namen water van de pomp van Bongers, zoals die werd genoemd. De introduktie van gas kwam zo'n 64 jaar geleden. Vader en moeder vonden het in het begin maar niets. Ze schrokken zo van de plof bij het aansteken. Het heeft een poosje geduurd voordat ze het zelf durfden." Ik ben ook nog een jaar in 's Heerenberg, bij een oom van me, in de kost geweest. Ik heb toen een jaar gewerkt bij de Boerenleenbank in 's-heerenberg. Na dat jaar moest ik terugkomen. Ze konden me thuis niet missen. Reizen deed je met de tram of lopend. Als we naar Gaanderen gingen, namen we de tram van Gendringen tot Terborg en liepen dan naar Gaanderen. Op een doordeweekse dag moest je vrij vragen van school. Een reis naar 's Heerenberg duurde een dag. Met de Westfaalse ging je van Terborg naar Zeddam. Daar aangekomen stapte je over op de Zutphen-Emmerich. Daar was je een dag zoet mee. Terug gingen we de volgende dag. Van de nieuwbouw van de Mauritiuskerk heeft Riek ten Have niet zoveel meegekregen. Ze kan zich vaag herinneren dat de vorige kerk slecht en te klein was, en daarom afgebroken diende te worden. De nieuwe moest groter en mooier worden. Wel bezocht ze vaak het Patronaatsgebouw naast de kerk, want ze was lid van de zangvereniging en die repeteerde daar. Het was een gemengd koor en meester Vermeulen was de dirigent. Later werd dat kapelaan Bach uit Ulft. Optreden in de kerk bestond toen niet. Er mocht niet gezongen worden door een gemengd koor in de kerk. Café Bongers was een trekpleister in het dorp Silvolde. Het had een veranda en een stoere potkachel midden in de zaak. En er was een kegelclub. Bongers had een openlucht kegelbaan met een mooie tuin er bij. Op zondag werd er altijd gekaart. De belangrijkste industrie in het Silvolde van Riek's jeugd was de boterfabriek en de houtzagerij van Kemperman op de Holtplaats. Ondanks het feit, dat dokter, pastoor, dominee en notaris de belangrijkste mensen in het dorp waren, was er niet veelstandsverschil in Silvolde. Riek: Silvolde was een klein, maar gezellig dorp. Boer, burger en middenstand liepen door elkaar en hielpen elkaar als de nood aan de man kwam. Er was een flinke onderlinge saamhorigheid. En dat had je ook nodig, want er was vroeger ook heel wat armoede." Nog altijd is Riek ten Have een op en top Silvoldse. Mijn familie en ik dwepen met Silvolde. Ik ben er heel gelukkig, zegt ze. Silvolde trekt nog altijd bij de oudere mensen. Hun hart ligt in Silvolde. Waarom dat zo is, heeft Riek ons een beetje duidelijker kunnen maken. Toen men zo'n 40 jaar terug in Silvolde ter kerke ging gebeurde dat te voet, een enkeling per fiets. Maar van buitenaf gebeurde dat per koets. Ik ken ze nog de koetsen van Messingboer, Miggelt, Heebink, Streuff, Hoafen en Theunissen, maar er zullen er beslist meer zijn. De herbergen in de buurt van de kerk, indertijd Kaak, Rademaker, Derksen en Bongers waren erop ingericht. Sommigen hadden zelfs een paardenstal. Na afloop van de kerkdienst spoelden de koetsiers de wierooklucht weg met een brandewijntje met suiker. De vrouw en 't jong volk zaten in de keuken van de herberg of bij de belendende neringdoenden een potje koffie te drinken en 't wekelijkse nieuws te vergaren. Tegen twaalven draafde 'n ieder dan weer op huis aan, vol nieuws en nieuwigheden. 

oude situatie, links bakker Heijming, rechts Ten Have drogisterij

 

Na de nieuwbouw: Links bakker Heijming en rechts drogisterij Ten Have

  

Links voor smid Wolters dan drogisterij Ten Have en rechts bakkerij Heijming 

SilvoldePediA
Ulftseweg 26
7064 BD Silvolde
tel. 0315-342600 of 06-2300 3204
E-mail: robbiew52@gmail.com